උගන්ඩාව 

  • Facebook Social Icon
  • YouTube Social  Icon

වැඩිම ජනප්‍රියතාවයක් දැරූ උගන්ඩානු ජාතිකයා වන්නේ ඉඩි අමීන්. එහෙත් එම ජනප්‍රියතාවයෙන් කිසිම ප්‍රයෝජනයක් නොගැනීම කනගාටුවට කරුණකි. සංචාරක ව්‍යාපාරය දියුණු කිරීම සදහා මෙම ජනප්‍රියතාවය ප්‍රයෝජනයට ගැනීම වහා ආරම්භ කල යුතුය.  -  උගන්ඩා සංචාරක මණ්ඩලය

 

1971 ජනවාරි මස 25 වැනිදා ඔබොටේ ගේ නායකත්වයෙන් යුත් රජය හමුදා කැරැල්ලකින් පෙරලා දමා උගන්ඩාවේ බලය අල්ලා ගත් ඉඩි අමීන් නිසා උගන්ඩාව ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධ රටක් බවට පත්වුනා. ඉඩි අමීන් ඔබොට රජයෙහි හමුදා නායකයා වූ අතර  බලයට පත්වීමෙන් පසු  පාර්ලිමේන්තුව විසිරුවා හැර ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කරමින් සියලුම විධායක බලතල තමන් වෙතට පවරා ගත්තා. පසුව ඉඩි අමීන් ඉතා දරුණු සහ කුරිරු රාජ්‍ය නායකයෙක් හැටියට ප්‍රසිද්ධයට පත් වුනා.  ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය තුල පමණක් උගන්ඩා ජාතිකයින් ලක්ෂ 3 කට අධික පිරිසක් අමු අමුවේ ඝාතනයට ලක්වූ අතර  1979 වර්ෂයේදී ඔහුගේ රජය බිද වැටුණු අතර ඔහු සෞදි අරාබියාවට පලා ගියා.

 

උගන්ඩාවට යා යුතුයි කියා මා තීරණය කල දිනයේ සිටම උගන්ඩාව සම්බන්ධයෙන් අන්තර් ජාලයේ ඇති විස්තර සොයා බැලීමට මම පෙළඹුනා. ඉඩි අමීන් බලයෙන් පහ වී වසර 36ක් දැනට ගතවී තිබෙනවා. හැබැයි ඉඩි අමීන් උගන්ඩාව පාලනය කල වසර අටක කාලය මුළු ලොවටම කවදාවත් අමතක වෙන එකක් නැහැ. නමුත් තරමක් හෝ සතුටුදායක තත්වයක් වන්නේ පසුගිය දශක 4 තුල උගන්ඩාව දේශපාලනික හා ආර්ථික වශයෙන් සැලකිය යුතු ජයග්‍රහණ ලබාගැනීමත් සංචාරක ව්‍යාපාරයෙන් පෙරට පැමිනීමත්ය.

 

උගන්ඩාව නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ රාජ්‍යයක්. නැගෙනහිරින් කෙන්යාවෙන්ද උතුරින් දකුණු සුඩානයෙන්ද බටහිරින් කොන්ගෝ රාජ්‍යයෙන් සහ දකුණු පසින් ටැන්සානියාවෙන්ද වටවී ඇති උගන්ඩාව හිටපු බ්‍රිතාන්‍ය අග්‍රාමාත්‍ය වින්ස්ටෝන් චර්චිල් හැදින්වුයේ අප්‍රිකාවේ මුතු ඇටය නමින්.  ලොව වඳවී යන ගොරිල්ලන් උගන්ඩාව සතුව ඇති නිසා දැන් සංචාරකයින් අතර මේ ගොරිල්ලන් බැලීමට යාම ඉතා ජනප්‍රියතාවයට පත් වෙලා තිබෙනවා.

 

කෙන්යාවේ සංචාරය නිම කර නයිරෝබි නගරයේ සිට කි.මී 445ක දුරගෙවා අප පැමිණුනේ කෙන්යාව සහ උගන්ඩාව වෙන් කරන බුසියා දේශ සීමාව වෙතටයි. මේ ස්ථානය උගන්ඩාවට ඇතුල් වෙන ප්‍රධානතම දේශසීමාව ලෙසත් ඒ වගේම   උගන්ඩා රාජ්‍යයට සාගර දේශ සීමාවක් නොමැති නිසා භාණ්ඩ ප්‍රවාහනයේදී බුසියා දේශසීමාව වැදගත් ස්ථානයක් ගන්නවා.

   

මෙම දේශ සීමාව හරහා විදේශිකයෙකුට උගන්ඩාව බලා යාමට නම් තරමක් ලෙහෙසි පහසු ක්‍රියාවක් නොවේ. අවම වශයෙන් පැය 2-3ක් වත් බලා සිටීමට සිදුවෙනවා. දහස් ගණන් පිරිස් සහ වාහන බයිසිකල් සහ කොන්ටේනර් සහිත බර වාහන විශාල ප්‍රමාණයක්  කි.මී. 3-4ක් දුරක සිට පෝලිමේ තිබුනා. සිතූ පරිදීම අපටත් පැය 3ක කාලයක් පමණ වේලාවක් දේශ සීමාව පසු කිරීම සඳහා ගත වුනා.  භාවිතා කරන වාහනය උගන්ඩාවේ ලියාපදිංචි වාහනයක් නොවේ නම් අවශ්‍ය කරන ලියකියවිලි කලින් විමසා සකස් කර ගැනීම ඔබේ කාලයෙන් අවම වශයෙන් පැය 2ක් කාලයක් ඉතිරිකර ගත හැකියි.  එමෙන්ම මෙහිදී  මා දුටු විශේෂ දෙයක් නම් උගන්ඩා සහ කෙන්යා ආගමන නිළධාරීන් සහ පොලිස් නිලධාරීන් කැමරා ආම්පන්න සම්බන්ධයෙන් එතරම් කැමැත්තක් නොදක්වන බව.  මා අත තිබූ කැමරාව දුටු එම නිළධාරීන් මා පුවත්පත් වාර්තාකරුවෙක් යැයි සිතා විශේෂ අවසරයක් නොමැතිව බුසියා දේශ සීමාව හරහා යාමට නොමැති බව පැවසුවත් පසුව මා සාමාන්‍ය සංචාරකයෙකු බව අවබෝධවීමෙන් පසු එම අවසරය මට ලැබුනා.

 

දිනෙන් දින වර්ධනය වන වෙලදාම් කටයුතු නිසා මෙම දේශා සීමාවේ කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි කිරීම වෙනුවෙන් කෙන්යාව සහ උගන්ඩාව එකතුවී තනි දේශ සීමා මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් පවත්වා ගෙනයාමේ අවශ්‍යතාවය අද වෙනදාටත් වඩා දැනිලා තිබෙනවා. ඒ අනුව 2016 මාර්තු මස සිට එක වහල යට සියලුම ලිපි ලේඛන කටයුතු කර ගැනීමේ පහසුව වෙනුවෙනුත් ඒ වගේම සංචාරකයන්ට විශේෂ පහසුකම් සහිතව නවීකරණය වෙනවා. ඒ අනුව දේශ සීමාව පසුකිරීමේ කාලය අවම කරගැනීමටද හැකියාව ලැබෙනවා.  

උගන්ඩා සහ කෙන්යා හි සාමාන්‍ය ජනතාව පාවිච්චි කරන බයිසිකල් ටැක්සි හෙවත් බෝඩා-බෝඩා වලට එම නාමය ලැබුනේ මෙම රටවල් දෙක අතර භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා බයිසිකල් භාවිතයේදී දේශසීමාවෙන් දේශසීමාවට යාම සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ border  යන වචනයෙන්ය.

උගන්ඩාවට ඇතුල්වීමට තරමක් කාලයක් ගත වුනත් කම්පාලා නගරය වෙත යන ගමනේදී කෙසේ හෝ අඳුර වැටෙන්නට පෙර මෙම ස්ථානය දැක ගැනීමට මට අවස්ථාව ලැබුනා. ලොව දිගම ගඟ නයිල් නදිය ආරම්භ වන ස්ථානය මෙතනයි. බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ජෝන් හැනින්ග් විසින් 1858 අගෝස්තු මස 3 වන දා සොයා ගත් වික්ටෝරියා විලේ ජලය මෙම ස්ථානයේ සිට නයිල් නදිය නමින් හැඳින්වී කි.මී. 6400ක දුරක් ගෙවා මධ්‍යධරනී මුහුද වෙත ගලා යනවා. 

නයිල් නදිය ආරම්භ වන ස්ථානය 

නයිල් නදිය වනාහී විවිධ රටවල් 11ක ජලය බෙදා ගන්නා ලොව දිගම ගංගාවයි. ටැන්සානියාව,උගන්ඩාව, රුවන්ඩාව, බුරුන්ඩි, කොංගෝ, කෙන්යාව, ඉතියෝපියාව, එරිත්‍රියාව, දකුණු සුඩානය, සුඩානය සහ ඊජිප්තුව එම රටවල් වෙනවා. මෙම රටවල් වලින් ඊජිප්තුවේ සහ සුඩානයේ ප්‍රධානම ජලය සැපයීම සිදු වෙන්නේ නයිල් නදිය මගින්.

Please reload

Please reload

එමෙන්ම වික්ටෝරියා විලද අප්‍රිකාවේ පිහිටා ඇති විශාලම විල සහ ලොව ස්වාභාවික ජලය පිහිටා ඇති විශාලම විලවල් වලින් එකක් වෙනවා.  එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 70000ක් පමණ වෙනවා.

මහත්මා ගාන්ධි තුමාගේ පිළිමයක් මේ ස්ථානයේ තිබීම වැදගත් කාරණයක්. ප්‍රතිමාව අසල පිහිටා ඇති පුවරුවේ විස්තර වලට අනුව මෙය 1997 වර්ෂයේ ඔක්තෝබර් මාසයේදී එවකට හිටපු ඉන්දීය අගමැති ඉන්දර් කුමාර් ගුජ්රල් මැතිතුමා විසින් විවෘත කර තිබෙනවා.දැන් මෙය උගන්ඩාවේ ඉන්දීය බැංකුවක් විසින් නඩත්තු කෙරෙනවා.