• Instagram - Black Circle
  • Facebook - Black Circle
  • YouTube - Black Circle

රොහාන් ඩිරෙක්ස් 

​සංචාරය කලේ 2018 අප්‍රේල් 30-මැයි 12 

info@sanchara.lk

ජෝර්ජ් මට මුණ ගැසෙන්නේ කියුබාවේ හවානා නගරයේදී. 

​1959 ජනවාරි මාසේ 1 වැනිදා කියුබාවේ සැන්ටියාගෝ (Santiago de Cuba) නගරයට හිරු උදා වුනේ දහස් සංඛ්‍යාත කියුබානු ජනතාවකගේ බලාපොරොත්තු සපල කරමින්. 

සැන්ටියාගෝ නගර සභා ගොඩනැගිල්ලේ එක් බැල්කනියකට නැගුනු ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝගේ හඬ මුළු කියුබාව පුරාවටම මෙන්ම ලෝකයටම ඇසුනා.

 

"මේ තමයි විප්ලවයේ ආරම්භය. පැමිණි මාවත දුෂ්කරයි. නමුත් අවසානයේදී අපි පැමිණුනා."

 

මේ වචන ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝගේ මුවින් පිට වෙත්දී සැන්ටියාගෝ නගරයේ නගර සභා චතුරශ්‍රයට රැස්වී සිටි දහස් සංඛාත කියුබානු ජනතාවක් ඔල්වරසන් දුන්නා.  මේ ජනකාය අතර වයස අවුරුදු 15ක් පමණ වූ කොලු ගැටයෙකුත් කියුබානු ධජයක් අතැතිව කැස්ත්‍රෝ වෙනුවෙන්  ඔල්වරසන් හඬ දුන්නා.  මේ කොලු ගැටයාට අද වයස 75යි. මේ තමයි මට හමුවුණු ජෝර්ජ්.

කියුබාවට සංචාරය කරන්න ඕන කියලා මට සිතුනු වාර අනන්තයි. නමුත් ඒ එක් වාරයකදී වත් මට අවශ්‍ය විදිහට සංචාරය සකස් කර ගන්න හැකියාවක් ලැබුනේ නැහැ. අන්තර් ජාලයෙන් සොයා ගත් විද්‍යුත් ලිපින වලට කොපමණ ලිව්වත් කිසිම ප්‍රතිචාරයක් ලැබුනේ නැහැ. කියුබාවේ ජීවත් වන රුසියානු ජාතිකයින් කිහිපදෙනෙක් සමගද මා අන්තර් ජාලය හරහා සම්බන්ධතා පැවැත්වුවත් මා ඉල්ලු ස්ථාන වලට යාමට සහයෝගය දැක්වීමට ඔවුන් එතරම් කැමැත්තක් දැක්වුයේ නැහැ. 

​2017 වසරේ සැප්තැම්බර් මාසයේදී දිනෙක මට ලැබුණු එක් විද්‍යුත් ලිපියකට මගේ අවධානය යොමු වුනා. 

​ඒ විද්‍යුත් ලිපිය ලැබුනේ ජෝර්ජ් ගෙන්. ජෝර්ජ් මෑත කාලයේදී තම බිරිඳ සමග සංචාරකයින්ට සහයෝගය දෙන කුඩා සමාගමක් ලියාපදිංචි කර තිබෙනවා. දැනට 75 හැවිරිදි වියේ පසුවන ජෝර්ජ් විශ්‍රාම ගැනීමට පෙර රැකියාව කලේ කියුබානු අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යංශයේ. මගේ ජීවිතයේ යම් කාලයක් පැරණි සෝවියට් දේශයේ ජීවත් වී ඇති නිසා ජෝර්ජ්ගේ මේ විශ්‍රාම ගැනීමට පෙර කල රැකියාව ගැන මගේ අවධානය යොමු වුනා. ඒ අනුව මගේ කියුබානු සංචාරය සඳහා උදව් සහ උපදෙස් ලබා ගැනීමට සුදුසු එකම පුද්ගලයා ජෝර්ජ් බව මට තේරුම් ගියා. 

ජෝර්ජ්ට ලිපියක් යොමු කලාට පසුව එයට පිළිතුරු ලැබෙන්නේ දින කිහිපයකින්. ඒ වගේම කියුබාවට දුරකතනයෙන් කතා කරන්නත් අධික මුදලක් වැය වෙනවා. ඒ නිසා ඇත්තටම මට සිදුවුනා මාස 7ක පමණ කාලයක් ජෝර්ජ් සමග විද්‍යුත් ලිපි හරහා කතා බස් කරන්නට සංචාරයේ සංවිධාන කටයුතු ගැන. ඒ වගේම ඔහු කිසිම දිනෙක විද්‍යුත් ලිපියේ කිසිම වචනයක් වත් සඳහන් නොකර සියලු විස්තර ලියන්නේ විද්‍යුත් ලිපියට සම්බන්ධ කරන attachement මගින්. ලිපියේ එක් වචනයක් පමණක් තිබුනත් ඔහුගෙන් පිළිතුරු ලැබෙන්නේ ඒ ආකාරයට. 

2018 වසරේ අප්‍රේල් මාසේ 30 වැනිදා රුසියාවේ මොස්කව් නුවර සිට කියුබාවේ හවානා නුවර දක්වා පියාසර කරන ගුවන් යානයකට මා ගොඩ නැගුනේ මාස 7ක උත්සාහයේ ප්‍රතිපලයක් ලෙස. සාමාන්‍ය සංචාරකයෙක් ලෙස කියුබාවට යන්නට මෙතරම් වෙහෙස වන්නට අවශ්‍ය නැහැ. බොහෝ සංචාරකයන් කියුබාවට යන්නේ කණ්ඩායම් වශයෙන්. එවැනි සංචාරකයින් සඳහා කියුබාවේ වරදෙරෝ නමින් සංචාරක කලාපයක් පිහිටුවා තිබෙනවා. මේ කලාපයේ බොහෝ විට තිබෙන්නේ තරු පන්තියේ සංචාරක හෝටල් සහ සංචාරකයින් වෙනුවෙන් සකස් වුනු මුහුදු වෙරළවල්. 

 

නමුත් මාගේ සංචාර සැම විටම වාගේ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම වලින් බැහැර වුනු සංචාර. ඒ නිසා තමයි මේ සංචාරය සකස් කර ගන්නට මෙතරම් උත්සාහයක් දරන්නට සිදුවුනේ. ​

මා ඔබට දැන් පවසන්නට යන්නේ මා දුටු කියුබාවයි. හැබැයි ඒ කියුබාව බොහෝ දුරට ඔබ බලාපොරොත්තු වන අන්දමේ කියුබාවක් නොවන්නට ඉඩ තිබෙනවා. වාහනයකින් කි.මී. 2000කට වඩා දුරක් මට හවානා නගරයේ සිට කියුබාවේ දකුණු කෙලවරේ ඇති ග්වන්ටනාමෝ නගරය දක්වාත් කියුබාව අසල පිහිටා ඇති තරුණයන්ගේ දිවයින හෙවත් Isla de la Juventud වෙතට යන්නටත් මට අවකාශ ලැබුනා. සාමාන්‍යයෙන් කණ්ඩායම් වශයෙන් යන බොහෝ සංචාරකයින් නොදකින ස්ථාන දැක බලා ගැනීමට මට මේ සංචාරයේදී හැකිවුනා. 

පැය 13ක ගුවන් කාලයකින් පසු මා පැමිණි ගුවන් යානය කියුබාවේ හවානා නුවර ජොසේ මාර්ටි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපලට ලඟා වුනේ දහවල් තුනට පමණ. ජෝර්ජ් මා පැමිණෙන තෙක් බලා සිටියා.

මා පැමිණුනා මොහොතේ විදේශීය මුදල් හුවමාරු කිරීමේ කවුන්ටරය ජොසේ මාර්ටි ගුවන් තොටුපලේ වසා තිබුනා. ඒ නිසා පැය එක හමාරකට අධික කාලයක් පොලීමේ සිටීමට සිදුවුනා ටෙලර් යන්තරයෙන් මුදල් මාරු කර ගැනීමට.

​කියුබාවේ මුදල් වර්ග දෙකක් භාවිතා වෙනවා. CUP සහ CUC (කුප් සහ කුක්) කියුබාවට සංචාරකයින්ට පැමිණීමට අවසර දීමත් සමගම එරට රජය විසින් මේ ක්‍රමය හඳුන්වා දෙනු ලැබුවා. සංචාරකයින් සහ විදේශිකයින් ගනු දෙනු කල යුත්තේ CUC මගින්. 

සාමාන්‍ය භාවිතයේදී CUC එකක් CUP 25කට සමාන වෙනවා. ඔබ සාමාන්‍ය සංචාරකයෙක් ලෙස කියුබාවට යන්නේ නම් බොහෝ විට ඔබට CUC මගින් ගණු දෙනු කල යුතු වෙනවා. CUC එකක් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 1ක් හා සමාන වෙනවා.

ඒ වගේම ඇමෙරිකානු ඩොලර් වලට කියුබාව විශේෂ බද්දක් පනවා තිබෙනවා. සංචාරකයෙක් විදෙස් මුදල් වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් හුවමාරු කරන්නේ නම් ඔහුගෙන් 10%ක් බද්දක් කියුබානු රජය අය කර ගන්නවා. මේ නිසා කියුබාවට යාමේදී කිසිම විටෙක ඇමෙරිකානු ඩොලර් විදේශීය මුදල් වශයෙන් රැගෙන නොයන ලෙස සංචාරක ආයතන පවසනවා. එමෙන්ම ඇමෙරිකානු බැංකු විසින් නිකුත් කරන ලද ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත් කියුබාවේ වලංගු නැහැ. හැබැයි අනිකුත් ක්‍රෙඩි කාඩ් පත් වලින් ගෙවන්නට ඇති හැකියාවත් කියුබාවේ බොහොම අඩුයි. ඒ නිසා වඩා සුදුසු වන්නේ අවශ්‍ය කරන මුදල් ප්‍රමාණය නෝට්ටු හැටියට යුරෝ වලින් හෝ අනිකුත් විදේශීය මුදල් වලින් රැගෙන යාමයි.

60, 70 සහ 80 දශක වලදී කියුබාවට සංචාරකයින් පැමිණුනේ ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක්. එයිනුත් බොහෝ දෙනෙක් සෝවියට් දේශයෙන් සහ සමාජවාදී කඳවුරේ රටවල් වලින්.  1991 වසරේ සෝවියට් දේශය කඩා වැටීම කියුබානු ආර්ථිකයට විශාල වශයෙන් බලපෑවා.  ඒ නිසාම අවශ්‍ය විදේශීය මුදල් සොයා ගන්නට කියුබාවට සිදුවුනා සංචාරකයින්ට රටට පැමිණීමට අවසර දීමට. 1994 වසරේ තමයි කියුබාව නව සංචාරක අමාත්‍යාංශයක් පිහිටුවේ. ඒ වගේම 1995 වසරේදී එතෙක් කල් වැඩිම ආදායමක් ලබපු සීනී කර්මාන්තයට වඩා සංචාරක කර්මාන්තය ඉදිරියට පැමිණුනා. 

මා පැමිණියේ කියුබාවේ සංචාරක පුරවරය වන වරදෙරෝ ප්‍රදේශයට නොවන නිසා මට සිදුවුනා නවාතැන් ගැනීමට ස්ථානයක් සොයා ගැනීමට. මේ වෙනුවෙන් මම ජෝර්ජ් සමග විද්යුත් ලිපි හරහා සම්බන්ධතා පැවැත්වුවා. හවානා නගරයේ සාමාන්‍ය හෝටලයක නවාතැන් ගන්නට අවම වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 100ක් වත් දිනකට ගෙවන්න ඕන. ඒ වගේම අවශ්‍ය හෝටල් ප්‍රමානයක් නගරයේ නැති නිසා කියුබානු රජය මෑතක සිට සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ට තම නිවාසයේ එක් කාමරයක් හෝ කිහිපයක් විදේශීය සංචාරකයින් වෙනුවෙන් ලබාදීමට අවසර දී තිබෙනවා. මේ රාවුල් කැස්ත්‍රෝ බලයට පැමිණි පසු ලබා දුන් එක් අවසරයක්.  මේ නිවෙස් හඳුන්වන්නේ කාසා (Casa particular) නමින්. මෙසේ කාමර පහසුකම් ලබා දිය හැකි නිවෙස් හිමියන් සංචාරක අමාත්‍යංශයේ ලියාපදිංච් වී ඒ සඳහා ඇති  බදු මුදල් සංචාරකයින් සිටියත් නොසිටියත් මාස් පතා රජයට ගෙවිය යුතුයි. ඊට අමතරව මාසික ආදායමෙන්ද යම් ප්‍රමාණයක් රජයට ලබා දිය යුතුයි. මේ සෑම නිවෙස් හිමියෙකුටම රජය මගින් විශේෂ ලියාපදිංචි පොතක් ලබා දී තිබෙනවා. එහි පැමිණෙන සංචාරකයින්ගේ විස්තර ලියා තැබිය යුතුයි.  ඒ වගේම අවම වශයෙන් වායු සමීකරණය, උදෑසන ආහාර වේල, උණුසුම් ජලය සහ රුපවාහිනී යන්ත්‍රයක් මේ කාමර වල තිබිය යුතුයි. එමෙන්ම එහි අවම මිල CUC 35ක් (ඇමෙරිකානු ඩොලර් 35ක්) වෙනවා.                         

මේ ජායාරුපයෙන් පෙනෙන්නේ හවානා නගරයේදී මට ලැබුණු කාසා නිවෙස් හිමියෙකුගේ කාමරය.

ඒ වගේම සෑම නිවෙස් හිමියෙක්ම මේ ජායාරුපයේ පෙනෙන සලකුණ තම නිවෙසේ ඉදිරිපස දොරටුවේ ප්‍රදර්ශනය කල යුතුයි. මේ සලකුණ නිල් පාටින් නම් එයින් හැඳින්වෙන්නේ විදේශිකයින්ට කාමර ඇති බවත් රතු පාටින් නම් කියුබානු පුරවැසියන්ට පමණක් කාමර සපයන බවත්ය. මේ දෙක අතර වෙනස නම් විදේශිකයින්ට සපයන කාමර වල වායු සමීකරණ සහ උණුසුම් ජල පහසුකම් තිබීමයි.

මට නවාතැන් ගැනීමට ලැබුනේ හවානා නගරයේ ප්‍රධානතම ස්ථානය වන විප්ලව චතුරශ්‍රයට ආසන්නව. පැය 13කට ආසන්න ගුවන් ගමනක යෙදුනත් දිනයේ තවත් පැය කිහිපයක් ඉතිරිව තිබුණු නිසා මම ජෝර්ජ් සමග හවානා නගරයේ සිරි නරඹන්නට පිටත් වුනා. 

​සංඛ්‍යා ලේඛන වලට අනුව හවානා නගරයේ ජනගහනය මිලියන 2.1ක් වෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් හවානා නගරය කොටස් 3කට බෙදී තිබෙනවා. පැරණි හවානා නගරය, වෙඩාඩෝ සහ නව හවානා යනුවෙන්. මෙයින් විප්ලවීය චතුරශ්‍රය පිහිටා තිබෙන්නේ වෙදේදෝ කොටසේ. 

මට නවාතැන් ගැනීමට ලැබුනේ හවානා නගරයේ ප්‍රධානතම ස්ථානය වන විප්ලව චතුරශ්‍රයට ආසන්නව. පැය 12කට ආසන්න ගුවන් ගමනක යෙදුනත් දිනයේ තවත් පැය කිහිපයක් ඉතිරිව තිබුණු නිසා මම ජෝර්ජ් සමග හවානා නගරයේ  නරඹන්නට  වුනා. 

​සංඛ්‍යා ලේඛන වලට අනුව හවානා නගරයේ ජනගහනය මිලියන 2.1ක් වෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් හවානා නගරය කොටස් 3කට බෙදී තිබෙනවා. පැරණි හවානා නගරය, වෙඩාඩෝ සහ නව හවානා යනුවෙන්. මෙයින් විප්ලවීය චතුරශ්‍රය පිහිටා තිබෙන්නේ වෙදේදෝ කොටසේ. 

කියුබාවේ රම් සාමාන්‍ය වතුර බෝතලයකටත් වඩා මිල අඩුයි. මේ සාමාන්‍ය ජනතාවට රම් මිලදී ගන්නට තිබෙන ස්ථානයක්.

​කියුබාවට එරෙහිව පනවා ඇති ජාත්‍යන්තර සම්භාධක නිසා ගමනාගමන පහසුකම් හවානා නගරයේ මෙන්ම අනිකුත් නගරවලත් ගැටළු සහගත අන්දමින් තමයි පවත්වා ගෙන යන්නේ. සාමාන්‍යයෙන් නගරයේ බොහෝ ස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන්නේ වාහන කිහිපයක් පමණයි. 

1959 වසරේ ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ රජය බලයට පැමිණි පසු ඇමෙරිකාව විසින් විදේශීය වාහන සහ අමතර කොටස් කියුබාවට අපනයන කිරීම තහනම් කළා. ඒ වන විට ඇමෙරිකානු වාහන 60,000ක් පමණ කියුබාවේ තිබුනා. ඒ සියලුම වාහන වල අයිතිය තිබුනේ පෞද්ගලික හිමිකරුවන්ට. මෙයට අමතරව සෝවියට් දේශය මගින් විවිධ ණය ව්‍යාපෘතීන් යටතේ ලබා දුන් වාහන සහ බර වාහන ද කියුබානු රජයට ලැබුනා. අද වන විටත් කියුබානු රජය සහ පුරවැසියන් බොහෝ දුරට පාවිච්චි කරන්නේ එදා  විප්ලවය සිදුවුණු වසර 1959 වසර වන විට කියුබාවේ තිබුණු වාහන. ඒ නිසාම කියුබාවේ වාහන වල නොම්මර තහඩු වර්ගීකරණයද එතරම් සංකීර්ණ ලෙස සකස් වීමකට ලක් වී නැහැ. ඔවුන්ගේ ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි අක්ෂර 3කින් සමන්විත කාණ්ඩ 3ක් පමණයි. එය මුළු රටටම අදාලයි. අංක තහඩුවේ ඇත්තේ B නම් එයට කියුබානු රජයට අයිති වාහනයක්. 90% ඇත්තේ මෙවැනි වාහන. P අක්ෂරයෙන් එය පෞද්ගලික වාහනයක් බවත් D අක්ෂරයෙන් එම වාහනය තානාපති කාර්යාලයකට අයත් වාහනයක් වෙනවා. 

මේ නිසා ධාවනය කල හැකි සියලුම් යාන වාහන ඉතාමත් අරපරිස්සමින් පාවිච්චි කරන්නට කියුබාවට සිදුවුනා. බොහෝ ස්ථාන වල සහ නගර වල පොදු වාහන වන්නේ සැමට ගමන් කල හැකි මෙවැනි වාහන. මේ ත්‍රී රෝද රථ සාමාන්‍ය බස් රථ වෙනුවට පාවිච්චි කරන අන්දම. 

​නවීන වාහන හෝ මීට වසර 15-20කට පෙර හෝ නිෂ්පාදනය කරන ලද වාහන ඇත්තේ ස්වල්පයක්. ඒවාත් බොහොමයක් රජයට අයිති වාහන. ජෝර්ජ් සඳහන් කරන අන්දමට 2013 වසරේ තමයි කියුබානු වැසියන්ට අවසර ලැබුනේ අලුත් වාහන මිලදී ගන්නට. නමුත් පරණ වාහනයක මිලත් අඩුම වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 30,000 ඉක්මනවා. ඒවා මිලදී ගන්නට හැක්කේ විදේශයක සේවය කල කියුබානු රාජ්‍ය හෝ තානාපති නිලධාරීන්ට පමණයි. 

බස් රථ එතරම් විශාල ප්‍රමාණයක් දක්නට නැහැ. තිබෙන බස් රථ සියල්ලම වාගේ සෝවියට් දේශය සමයේ ලැබුණු බස් රථ. ඒ නිසා ටැක්සි සහ ප්‍රවාහන සේවා වලට අශ්ව කරත්ත භාවිතය හවානා නගරයේ මෙන්ම කියුබාවේ සෑම නගරයකම පාහේ දැක බලා ගන්නට පුළුවන්. 

ගමනාගමන ප්‍රශ්න විසදන්නට කියුබානු රජය අපමණ උත්සාහයක් ගන්නවා. හවානා නගරයේ බොහෝ බස් නැවතුම් පළවල් වල විශේෂ රජයේ නිලධාරියෙක් සාමාන්‍ය රාජකාරී වේලාවන් වල සිටිමින් ඒ මාර්ගයේ ධාවනය වන අනිකුත් වාහන වල මගීන් සිටින්නේ අඩුවෙන් නම් ඒවා නවතා නැවතුම් පොලේ සිටින ඒ මාර්ගයේ යාමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින මගීන් ඒම වාහන වලට නංවනවා. 

ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ ගෙන් පසුව බලයට පැමිණුනු රාවුල් කැස්ත්‍රෝ රජය විසින් ගමනාගමන ප්‍රශ්න තාවකාලිකව හෝ විසඳීමේ අරමුණින් සීමිත රෙගුලාසි වලට යටත්ව පෞද්ගලික ව්‍යාපාර ආරම්භ කරන්නට අවසර දී තිබෙනවා. ඒ අනුව හවානා නගරයේ පමණක් දැනට ත්‍රී රෝද රථ 50කට අධික ප්‍රමාණයක්  ගන්නට පුළුවන්. හැබැයි මේ ත්‍රී රෝද රථ අපේ රටේ තිබෙන ත්‍රී රෝද රථ වලට වඩා වෙනස්. 

මගේ දින 10ක කියුබානු සංචාරය වෙනුවෙන් ජෝර්ජ් විසින් ලබා දුන් මෝටර් රථය. 

මේ Ford රථය 1958 වසරේ නිෂ්පාදනයක්. හරියටම කියුබානු විප්ලවයට වසරකට පෙර. කොතරම් සම්භාධක තිබුනත් මේ වාහන වලට අවශ්‍ය අමතර කොටස් බොහොමයක් ඔවුන් කියුබාවේම සාදා ගන්නවා. බොහෝ විට මෝටර් රථය මෙසේ පෙනුනාට මෙහි ඇතුලේ ඇත්තේ ෆෝර්ඩ් අමතර කොටස් සහ උපාංග නොවේ. රුසියානු වාහන වලින් ගලවා ගත අමතර කොටස් සහ එන්ජින් බොහෝ රථ වලට සම්බන්ධ කොට තිබෙනවා. 

China Town මොන රටේද නොතිබෙන්නේ. මේ හවානා නගරයේ China Town යනුවෙන් හඳුන්වන පෙදෙස.

ජෝර්ජ් සමග තව දුරටත් මා හවානා නගරයේ සංචාරය කළා. මා ඉහත සඳහන් කල ආකාරයට රාවුල් කැස්ත්‍රෝ විසින් පෞද්ගලික ව්‍යාපාර 201 ක් සඳහා 2016 වසර වන විට අවසර දී තිබෙනවා. මහා මාර්ගයේ සර්කස් මැජික් පෙන්වන්නාගේ සිට මහා පරිමාන හෝටල් පාලනය  දක්වා මේ ව්‍යාපාර ලැයිස්තුව සකස් වී තිබෙනවා. 

කියුබාවේ මේ මහා පරිමාන වෙනස් වීම සියල්ලම ඇරඹුණේ රාවුල් කැස්ත්‍රෝ බලයට පත් වුනාට පසු. ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ ගේ පාලනය යටතේ මේ කිසිම දෙයකට අවසර ලබා දුන්නේ නැහැ.  නිවසේ එක් කාමරයක් කුලියට දීමට  දුන් පසු ඒවා කුඩා ප්‍රමාණයේ හෝටල් හැටියට වර්ධනය වෙන්නට පටන් ගත්තා. තම වත්තේ ආරම්භ කිරීමට අවසර දුන් ඉතා කුඩා කැෆේ විශාල භෝජනාගාර බවට පත් වෙන්නට පටන් ගත්තා.

නැවත වාරයක් රාවුල් කැස්ත්‍රෝ සඳහන් කලේ 2017 වසරේදී තාවකාලිකව සියලුම කාසා හෙවත් කාමර කුලියට දෙන ස්ථාන වලට අලුතෙන් බලපත්‍ර නිකුත් නොකරන ලෙස. එයට හේතුව රජයේ සේවකයින්ට අල්ලස් දීම්, හොර සහතික පත්‍ර බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම් සහ විශාල වශයෙන් හොර මැරකම් වැඩිවීම බව රාවුල් කැස්ත්‍රෝ මෑතකදී ප්‍රකාශ කළා. නමුත් 2010 වසරේ 210,000 ක පමණ ශ්‍රම බලකායක් වූ පෞද්ගලික ව්‍යාපාර මේ වන 576,000 දක්වා වර්ධනය වී තිබෙනවා.  නමුත් කියුබානු රජයේ මේ ප්‍රකාශය නිසා අලුතින් ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීමට බලාපොරොත්තු වී සිටින දහස් සංඛාත කියුබානුවන් පිරිසක් අසරණ වී තිබෙනවා. 

මේ ඉහල ජායාරුපයෙන් දැක්වෙන්නේ කියුබානු වැසියන් තම නිවසේ ඉදිරිපස ජනේලය අසල තමන්ට හැකි දෙයක් විකුණා යම් අමතර මුදල් ප්‍රමාණයක් සොයා ගැනීමට දරන උත්සාහයන්. මෙවැනි කුඩා ප්‍රමාණයේ වෙළඳ සැල් හෝ  පෞද්ගලික වෙළෙන්දන් අද විශාල ප්‍රමාණයක් හවානා නගරයේ දක්නට පුළුවන්. 

1959 කියුබානු විප්ලවයත් සමගම ඇමෙරිකාව ප්‍රමුඛ රටවල් විසින් කියුබාවට එරෙහිව මහා පරිමාණයෙන් සම්භාධක ක්‍රියාත්මක කරන්නට පටන් ගත්තා. මේ නිසා කියුබානු ජනතාවට විශාල පීඩනයක් මෙන්ම ආහාර හිඟයකටද මුහුණ පාන්නට සිද්ධ වුනා. ඒ නිසා කියුබානු රජයට සිද්ධ වුනා සලාක ක්‍රමයකට අත්‍යාවශය ආහාර ද්‍රව්‍ය නිකුත් කිරීමට. හැකි තරම් ඉක්මනට මේ ක්‍රමය ඉවත් කරන බව කියුබානු රජය එදා පවසා සිටියත් 1959 සිට මේ දක්වාම මේ සලාක ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක වෙනවා. සෑම කියුබානු වැසියෙක්ම Oficina de Registro de Consumidores විශේෂ කාර්යාලයක ලියාපදිංච් වී සලාක ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය කාඩ් පතක් ලබා ගත යුතුයි. ජෝර්ජ් සඳහන් කල අන්දමට සෑම පුද්ගලයෙකුටම ඉතා සහන මිලකට සෑම මසකම හාල් රාත්තල් 5ක්, බොන්ච් ඇට අවුන්ස 20ක්, බිත්තර 5ක්, එළවලු තෙල් යම් ප්‍රමාණයක්, සීනි රාත්තල් 3ක්  ඒ වෙනුවෙන් පිහිටා ඇති විශේෂ වෙළඳ සැල වලින් ලබා ගන්නට පුළුවන්.  මීට ටික කාලයකට පෙරදී මෙයට කුකුල් මස් රාත්තල් 2ක් මසකට ලබා ගත හැකිව තිබුනද දැන් රජය එය ඉවත් කර තිබෙනවා. අනිකුත් සියලුම් දේවල් සහ අවශ්‍ය නම්  ප්‍රමාන වලින් වැඩි මිලකට වෙනත් කඩවල් වලින් ලබා ගන්නට පුළුවන්. හැබැයි එහෙම වැඩි මිලට හෝ ලබා ගැනීමට තවමත් එවැනි වෙළඳ සැල්  ඇත්තේ සීමිත ප්‍රමාණයක්. ඉහත ජායාරුපයෙන් දැක්වෙන්නේ එවැනි වෙළඳ සැලක්.

ජයාරුපය - messynessychic.com

ගව මස් කියුබාවේ ඉතාමත් කලාතුරකින් තමයි වෙළඳ සල්වල සහ හෝටල් වල දක්නට ඇත්තේ. ඒ තිබුනද ඒවායේ මිල අධිකයි. කියුබානු නීතිය අනුව ගව ඝාතනය මිනී මැරුමකට වඩා දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක්. ඒ කිසිම ආගමික හේතුවක් නිසා නොවේ. රටේ නිෂ්පාදනය අවම නිසාත් කිරි නිෂ්පාදනය නංවාලීමට අනුබල දීමක් වශයෙන්. ගව මස් විකිනිමට අවසර තිබෙන්නේ රජය මගින් අනුමත කල වෙළඳ සැල් වල පමණයි. 

​නමුත් විදේශිකයන් වෙනුවෙන් අධික මිලකට ආහාර විකුණන හෝටල් වල සුලභ වශයෙන් ගව මස් දක්නට ලැබෙනවා. සමහර කියුබානු පුරවැසියන් මට පැවසුයේ කුඩා කාලයේ ගව මස් රස බැලුවාට පසු නැවත වරක් එවැනි අවස්ථාවක් ඔවුනට නොලැබුණු බවයි. 

හෙට මැයි දිනය. මා අප්‍රේල් 30 වැනිදා කියුබාවට පැමිණියේ මැයි මස 1 වැනිදා හවානා නගරයේ පැවැත්වෙන මැයි දින උත්සවයටත්    සහභාගී වීමේ අරමුණින්. ජායාරුපයෙන් දැක්වෙන්නේ මැයි 1 වැනිදා උත්සවයට සහභාගී වන ලෙස ජනතාවට කරන ආරාධනාවක්. 

​මේ කියුබාව ගැන මගේ ලිපි පෙලේ ආරම්භය පමණයි. තව කිව යුතු දේ සහ පෙන්විය යුතු දේ අපමණයි.  හැබැයි ඒ කියුබාව බොහෝ දුරට ඔබ බලාපොරොත්තු වන අන්දමේ කියුබාවක් නොවන්නට ඉඩ තිබෙනවා.  නමුත් මා ඔබට මේ පවසන්නේ පෙන්වන්නේ මා දුටු ඒ  කියුබාවයි. 

මීළඟ ලිපියෙන් හමුවෙමු. 

Special Thanks - විශේෂ ස්තුතිය ;

* Jorge Berenguer-Cuba

රොහාන් ඩිරෙක්ස් 

​සංචාරය කලේ 2018 අප්‍රේල් 30-මැයි 12 

info@sanchara.lk

චේ ගුවේරා , Cuba , Bolivia , Revolution , La Higuera , Vallegrande
කෙනඩි , USA , Kennedy , JFK Assassinaton , Dallas , Soviet Union , Lindon B
DSC_0395_edited_edited_edited.jpg
පෝලන්තය , හිට්ලර් , Poland , Krakhow